Kosmetomama zapoczątkowała akcję mającą na celu uświadomienie, szczególnie nam rodzicom, jak ważna jest ochrona skóry przed działaniem słońca. Jedną z konsekwencji niewłaściwej ochrony przeciwsłonecznej jest ryzyko wystąpienia czerniaka – jednego z najbardziej złośliwych nowotworów.
Czerniak jest jednym z najbardziej złośliwych i najczęściej diagnozowanych nowotworów złośliwych u ludzi rasy białej. W niektórych populacjach, narażonych na duże dawki promieniowania UV, jest to najczęstszy nowotwór złośliwy i jednocześnie najczęstsza przyczyna śmierci związana z chorobą nowotworową. Powstaje on z przekształconych melanocytów, a więc komórek barwnikowych skóry, które wytwarzają i gromadzą melaninę. Dlatego też, oprócz występowania na skórze, złośliwy nowotwór skóry może pojawić się tam, gdzie występują melanocyty, tzn. na błonach śluzowych jamy ustnej, odbytnicy czy w siatkówce oka. Umiejscawia się na skórze, a następnie daje przeżuty do innych tkanek, jeśli pozostanie nieleczony. Nowotwór ten ma niestety dużą skłonność do wczesnych przerzutów oraz w niewielkim stopniu podatny jest na leczenie. W przypadku nieleczonego czerniaka śmierć następuje zwykle w ciągu kilku miesięcy od powstania pierwszych przerzutów. Ponadto, pierwsze jego objawy w postaci pojawienia się nietypowo wyglądającego znamienia są często lekceważone przez chorą osobę. Co więcej, nowotwór ten cechuje zdolność do powracania nawet po latach, gdy wcześniej wydaje się, że nastąpiła całkowita remisja i pacjent jest zdrowy. Wszystko to sprawia, że nowotwór ten cechuje się wysoką śmiertelnością i powinien być traktowany z dużą uwagą.
Jednocześnie z roku na rok wzrasta o ok. 10% częstość jego występowania u rasy białej. Stanowi on jedynie około 5% wszystkich nowotworów skóry, ale jest najbardziej niebezpiecznym spośród nich. Roczna zachorowalność w Polsce wynosi ok. 2 osób na 100 000, a umieralność w granicach 50%. Co ważne, jest to nowotwór możliwy do całkowitego wyleczenia niemal w każdym przypadku, jeśli tylko zostanie odpowiednio wcześnie zdiagnozowany. Dlatego niezwykle ważna jest profilaktyka dermatologiczna.
Profilaktyka czerniaka złośliwego
Profilaktyka czerniaka polega przede wszystkim na rozsądnym korzystaniu ze słońca. Z kąpieli słonecznych nie powinny korzystać osoby ze znamionami dysplastycznymi, o jasnej karnacji, osoby z dużą liczbą znamion oraz te, u których w bliskiej rodzinie doszło do zachorowań na czerniaka złośliwego. Ponadto, abstrahując od problemu zachorowania na czerniaka złośliwego, warto pamiętać, że pod wpływem nadmiernego opalania się skóra szybciej się starzeje oraz istnieje ryzyko wystąpienia mniej złośliwych nowotworów skóry.
Przy każdorazowym narażeniu na intensywne działanie promieni słonecznych, warto chronić skórę kremami z odpowiednimi filtrami. Jest to szczególnie ważne u dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży i w okresie okołoporodowym oraz u osób mających genetyczne skłonności do czerniaka, wiele znamion i jasną karnację.
Mężczyźni, pracując na dworze w upalne dni, nie powinni zdejmować koszulek, co jest niestety częstym obrazem. Warto przywdziać bawełnianą, jasną koszulkę, która zabezpieczy plecy przed działaniem promieniowania UV, a której włożenie nie spowoduje istotnego dyskomfortu.
* Filtry przeciwsłoneczni NIE zapewniają 100% ochrony przed promieniami słonecznymi, a więc nie są w stanie zablokować wytwarzania się witaminy D w organizmie człowieka w lecie. Nie bójmy się więc ich stosować u dzieci i dorosłych.
A Wy badacie swoje znamiona? Pamiętacie o stosowaniu kremów z filtrem przed wyjściem na dwór w słoneczny dzień?
