Odwodnienie u dziecka to przeważnie skutek nasilonej biegunki. Prowadzić może ono do zaburzeń gospodarki zarówno wodnej, jak i elektrolitowej oraz gazometrycznej, co skutkować może poważnymi nieprawidłowościami. W jaki sposób należy wówczas nawadniać malucha?
Najczęstsze przyczyny odwodnienia u dzieci
Najpopularniejsza przyczyna odwodnienia u najmłodszych to biegunka oraz wymioty. Równie często jest ono związane z wysoką gorączką towarzyszącą infekcjom, w szczególności bakteryjnym. Objawy świadczące o nadmiernej utracie wody z organizmu stwierdza się często w okresie upałów i przegrzania organizmu, zwłaszcza wówczas, kiedy dziecko nie przyjmuje wystarczającej ilości płynów. Rzadziej mamy do czynienia z odwodnieniem na skutek chorób nerek, ciężkich oparzeń lub chorób endokrynologicznych.
Warto zdawać sobie sprawę z faktu, że odwodnienie to nie tylko utrata wody z organizmu. Na skutek długotrwałej biegunki czy wymiotów dochodzi także do straty elektrolitów oraz zachwiania równowagi kwasowo – zasadowej w kierunku odczynu bardziej kwaśnego.
Objawy lekkiego odwodnienia u dzieci
- brak zwiększonego pragnienia,
- wilgotne błony śluzowe,
- nieznacznie zmniejszona elastyczność skóry,
- normalne oddawanie moczu,
- brak zapadniętych gałek ocznych,
- brak przyspieszonej czynności serca,
- obecność łez podczas płaczu.
Elastyczność skóry ocenia się przy pomocy tak zwanego objawu fałdu skórnego, co polega na uszczypnięciu fałdu skóry. Gdy jest ona elastyczne, ulega on natychmiastowemu rozprostowaniu. W przypadku odwodnienia dochodzi do zmniejszenia elastyczności skóry, w związku z czym uszczypnięty kawałek skóry rozprostowuje się o wiele wolniej.
Objawy umiarkowanego i ciężkiego odwodnienia
- łapczywe picie płynów,
- pobudzenie i niepokój,
- suchość błon śluzowych,
- zmniejszona elastyczność skóry,
- zapadnięte gałki oczne,
- przyspieszona czynność serca,
- brak łez.
Ciężkie odwodnienie objawia się natomiast tym, że dziecko nie ma siły pić, elastyczność jego skóry jest bardzo mała, śluzówki suche, gałki oczne zapadnięte, czynność serca zwiększona, a łzy nieobecne. Maluch jest także apatyczny i oddaje bardzo mało moczu.
Zarówno w przypadku umiarkowanego, jak i ciężkiego odwodnienia wymagana jest natychmiastowa konsultacja z lekarzem.
Czym nawadniać dziecko?
Pierwszy krok w leczeniu odwodnienia u dzieci stanowić powinno nawadnianie doustne. Najskuteczniejsze będą w tym przypadku doustne płyny nawadniające, które są dostępne bez recepty w aptekach i mają one powstać proszku do samodzielnego przygotowania zawiesiny do picia. Przykładem mogą być elektrolity Dicoflor. Więcej informacji na ich temat znajdziemy na stronie: http://www.dicoflor.pl/pl/produkty/dicoflor-elektrolity/
Tego typu proszek rozpuszcza się w leniej wodzie, delikatnie mieszając. Mają one odpowiednie stężenie sodu oraz glukozy, które gwarantują organizmowi zachowanie mechanizmu zabezpieczającego go przed dalszą utraty wody i utrzymują odpowiednie jej wchłanianie.
Nawadnianie przy pomocy dosutnych płynów powinno się odbywać w sposób następujący:
- faza intensywnego nawadniania, która trwa 4 godziny – w tym czasie dziecko powinno wypić porcję płynu nawadniającego wynoszącą 50 – 100 ml/kg masy ciała, powiększaną dodatkowo o 5 – 10 ml/kg masy ciała po każdym biegunkowym stolcu i 2 – 5 ml/kg masy ciała po każdych wymiotach,
- faza nawadniania podtrzymującego – 5 – 10 ml/kg masy ciała po każdym biegunkowym stolu i 2 – 5 ml/kg masy ciała po każdych wymiotach.
Doustne płyny nawadniające mają taką przewagę nad wodą, że zawierają odpowiednio dopasowane ilości elektrolitów lub cukrów, a co za tym idzie – są optymalnie zbilansowane. Na rynku spotkać można się również z doustnymi płynami nawadniającymi z dodatkiem probiotyków, co ma na celu przywrócenie prawidłowej flory bakteryjnej jelit.
Jeżeli dziecko nie chce wypić doustnego płynu nawadniającego, możemy zostać przy wodzie, gorzkiej herbacie lub mięcie. Nigdy nie należy mu natomiast podawać soków owocowych czy napojów gazowanych (zawierają one duży ładunek osmolarny, a przebywając w jelitach ściągają do nich wodę, co nasila biegunkę).
Nawadnianie wymiotującego dziecka nie należy do najprostszych. Płyn należy podawać małymi porcjami, po małej łyżeczce, co kilka minut. Płyny powinny być chłodne – ciepłe mogą stymulować wymioty. Gdy niemożliwe jest doustne podanie płynu, niezbędna będzie wizyta w szpitalu celem nawodnienia dożylnego.
W przypadku odwodnionych niemowląt, kluczowe jest karmienie ich piersią co około 2 – 3 godziny.
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.
Źródła:
- http://www.medonet.pl/ciaza-i-dziecko/choroby-dzieciece,odwodnienie-u-dzieci—objawy–leczenie,artykul,1622153.html
- http://www.poradnikzdrowie.pl/zywienie/zasady-zywienia/odwodnienie-u-dzieci-przyczyny-zpobieganie_36888.html
- http://www.dicoflor.pl/pl/produkty/dicoflor-elektrolity/
