Jak nauczyć dziecko samodzielności? Każde dziecko jest inne – inaczej się rozwija, czego innego oczekuje od najbliższych, ma inny charakter i potrzeby. Niemniej warto motywować dziecko do nauki samodzielności – bowiem jego duma z tego, że czegoś dokonało samo, jest naprawdę bezcenna. I nieważne jest, czy chodzi o umycie zębów, założenie butów, czy zjedzenie spaghetti.
Zobaczcie jak Oli się cieszył, gdy posadziliśmy go na stole i mógł samodzielnie jeść śniadanie z tatą i dziadkiem.
Jak nauczyć dziecko samodzielności
Naukowcy uznają, że dążenie do samodzielności jest jedną z ważniejszych potrzeb rozwojowych człowieka, a jej nauka zaczyna się we wczesnym dzieciństwie, kiedy to dziecko podejmuje różne próby, zdobywając doświadczenia i opanowując nowe umiejętności. Choć niektórym trudno w to uwierzyć, do samodzielności warto zachęcać już ośmiomiesięczne niemowlę – zwłaszcza, że na tym etapie nauka to przede wszystkim świetna zabawa.
Pamiętajmy też, że choć wiele zależy od usposobienia dziecka, to nie sposób przecenić roli rodziców w procesie usamodzielniania się ich dzieci. Mogą oni pomóc w rozwoju tejże lub … go zatrzymać.
Błędy rodziców
Często krępujemy rozwój samodzielności swoich dzieci, ponieważ:
- brakuje nam czasu i cierpliwości, wykonujemy daną czynność sami, gdyż uważamy, że dziecko zrobi to wolniej, gorzej, a przy okazji … nabałagani
- nadmiernie chronimy dziecko przed wysiłkiem i pracą, wyręczamy je we wszystkim
- nie wierzymy w możliwości swojego dziecka – uznając, że na samodzielność przyjdzie jeszcze czas
- boimy się, że nowe działania mogą być niebezpieczne i zbyt trudne
- obawiamy się, że dziecko ze względu na brak umiejętności szybko się zniechęci do prób
- nie potrafimy/nie chcemy motywować dziecka do podjęcia działań
- nieodpowiednio dobieramy zadania do umiejętności dziecka, przeceniając jego możliwości
- jesteśmy mało cierpliwi, zbyt surowi i za bardzo wymagający
- trudno jest nam oderwać się od „starych” nawyków – „przecież to jeszcze takie malutkie dziecko”
Tymczasem możemy:
- zachęcać dziecko do podejmowania wyzwań i zdobywania nowych doświadczeń
- stworzyć takie warunki rozwoju, by te pozwalały dziecku na naukę samodzielności – dać swobodę, przesadnie nie kontrolować, ufać (choć być w pobliżu)
- służyć nienachalną pomocą, być wyrozumiałym, cierpliwym i służyć wsparciem -szczególnie w momentach nieudanych prób
- doceniać nakład pracy i inicjatywę, a nie efekty działań
Aby nauczyć dziecko samodzielnego jedzenia:
- nie bój się bałaganu – załóż maluchowi śliniak, pod talerz podłóż plastikową podkładkę, krzesło postaw na łatwo zmywalnej powierzchni
- zakup miseczki z gumowymi przyssawkami na spodzie (trudno wylać z niej zupę) i wygodne, małe sztućce. Zrezygnuj z płaskich talerzy, z nich wszystko łatwiej ucieka. Początkowo podawaj maluchowi napoje w kubku niekapku. Dopiero wtedy, gdy nauczy się właściwie z niego korzystać, kup bidon, a potem zwykły kubek
- dawaj dziecku odpowiednio przygotowane jedzenie – małe kawałki mięsa, pokrojone, gotowane warzywa i owoce (miękkie), maleńkie kanapki. Potem zaserwuj gęsty, kremowym jogurt lub gęstą kaszkę.
- nie podawaj maluchowi jedzenia, którego nie lubi – niechęć bowiem nie sprzyja nauce samodzielności. Zdecydowanie bardziej efektywne będą lekcje z ulubioną potrawą
- nie każ dziecku jeść w samotności – posadź je przy waszym stole i jedzcie wszyscy razem. Oprócz tego, ze będzie rodzinie i miło, to przy okazji maluch będzie miał okazję podpatrzeć, jak wy sobie radzicie
- bądź cierpliwa i wyrozumiała. Nie zrzędź, nie wyręczaj dziecka, nie krzycz. To prawda, że gdybyś ty karmiła malucha, szybciej byście skończyli, a w domu byłby wzorowy porządek, ale maluch nie miałby wtedy satysfakcji, że poradził sobie sam
- mów o samodzielności. O tym, że samodzielne są duże dzieci i ulubieni bohaterowie bajek, że bycie samodzielnym to powód do dumy
- pamiętaj, że dziecko potrzebuje wsparcia i wiary swoich rodziców
